در شرایطی که تنش‌های ژئوپلیتیکی و سایه‌ی درگیری‌های منطقه‌ای به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم بر فضای سایبری ایران تأثیر می‌گذارند، واقعیت این است که حملات سایبری دیگر یک سناریوی احتمالی نیستند بلکه بخشی از واقعیت روزمره‌ی زیرساخت‌ها، سازمان‌ها و حتی شرکت‌های خصوصی شده‌اند. در چنین فضایی، حمله لزوماً با موشک و سلاح فیزیکی آغاز نمی‌شود. اولین موج، اغلب در لایه‌ی سایبری اتفاق می‌افتد.

زیرساخت‌های حیاتی، شبکه‌های سازمانی، سامانه‌های مالی، انرژی، سلامت و حتی شرکت‌های متوسط، همگی می‌توانند هدف حملات اختلالی، جاسوسی یا تخریبی قرار بگیرند. نکته‌ی نگران‌کننده اینجاست که در بسیاری از موارد، مهاجم از «ضعف‌های ناشناخته» استفاده نمی‌کند، بلکه از تنظیمات نادرست، دید ناکافی و استفاده‌ی ناقص از ابزارهای موجود بهره می‌برد.

امروز مسئله اصلی این نیست که چه ابزارهایی در اختیار داریم. مسئله این است که آیا از همین ابزارها در بهترین و امن‌ترین حالت ممکن استفاده می‌کنیم یا نه. ابزارهایی مانند SIEM، EDR، NDR  و سیستم‌های مانیتورینگ اگر به‌درستی پیکربندی نشوند، نه‌تنها مانع حمله نمی‌شوند، بلکه می‌توانند توهم امنیت ایجاد کنند.

در چنین شرایطی، بهینه‌سازی تنظیمات امنیتی یک اقدام پیشگیرانه‌ی حیاتی است. این مقاله از ستاره امنیت با همین نگاه نوشته شده است. این‌که چگونه می‌توان با تنظیمات درست و استفاده‌ی هوشمندانه از Splunk، سطح آمادگی سایبری سازمان‌ها را در شرایط پرریسک فعلی افزایش داد و فاصله‌ی بین «دیدن حمله» و «مهار آن» را به حداقل رساند.

در ادامه به بررسی بهترین و ضروری‌ترین تنظیمات امنیتی برای Splunk می‌پردازیم که می‌تواند به کارشناسان امنیت در ایران کمک کند تا از این ابزار به شکل مؤثرتر برای جلوگیری از حملات سایبری استفاده کنند.

۱. مدیریت کاربران و کنترل دسترسی در splunk

سیستم‌های SIEM مانند Splunk به‌خاطر نقشی که در جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها دارند باید با کنترل دسترسی دقیق و امن پیکربندی شوند:

✔️ حذف حساب‌های پیش‌فرض و تعیین رمزهای قوی برای تمامی حساب‌های Splunk

✔️ ايجاد نقش‌ها (roles) با حداقل دسترسی لازم برای کاربران مختلف و پرهیز از استفاده از حساب‌های admin برای وظایف روزمره.

✔️ پشتیبانی از احراز هویت چندعاملی (MFA) و ادغام با LDAP/Active Directory برای هویت‌سنجی متمرکز.

این تنظیمات باعث کاهش سطح دسترسی‌های غیرضروری شده و خطر دسترسی غیر‌مجاز را کاهش می‌دهند.

۲. رمزنگاری ارتباطات و سخت‌سازی ارتباطات شبکه

اطمینان از اینکه ارتباطات بین اجزای مختلف Splunk امن است، یکی از نکات کلیدی در جلوگیری از حملات سایبری است:

✔️ فعال‌سازی TLS/SSL برای تمامی ارتباطات داخلی و خارجی (Indexer، Search Head، Forwarder‌ها و رابط وب)

✔️ استفاده از گواهی‌نامه‌های معتبر (CA) به‌جای گواهی‌های پیش‌فرض، به‌ویژه در محیط‌های توزیع‌شده.

✔️ این اقدامات باعث جلوگیری از حملاتی مانند Man-in-the-Middle می‌شود که می‌تواند هنگام انتقال داده‌ها رخ دهد.

۳. جمع‌آوری و تحلیل داده‌های جامع

برای کشف دقیق حملات و رفتارهای مشکوک، باید Splunk را طوری پیکربندی کرد که داده‌های امنیتی مهم از منابع مختلف در سراسر شبکه جمع‌آوری شوند:

✔️ جمع‌آوری لاگ‌های Active Directory، فایروال‌ها، سیستم‌های endpoint، سرویس‌های ابری، و دستگاه‌های شبکه‌ای.

✔️ استفاده از Forwarderهای استاندارد برای ارسال داده‌ها به ایندکسرها و اجتناب از ارسال مستقیم لاگ‌ها به ایندکسر.

✔️ فعال‌سازی لاگ‌های سطح بالا (Verbose) برای منابع کلیدی.

جمع‌آوری گسترده لاگ، دید کامل‌تری نسبت به رخدادها فراهم می‌کند و باعث می‌شود هشدارهای با ارزش‌تری تولید شود.

۴. پیکربندی Enterprise Security و محتوای تشخیص تهدید

یکی از بزرگ‌ترین مزایای Splunk در حوزه امنیت سایبری، Splunk Enterprise Security (ES)  است:

✔️ فعال کردن Correlation Searches برای تشخیص الگوهای حمله شناخته‌شده.

✔️ افزودن داده‌های دارایی و هویت (Asset & Identity) به ES برای ارتقای دقت تشخیص تهدید.

✔️ بروزرسانی مداوم Threat Intelligence Feeds برای شناسایی Indicators of Compromise (IOC) به‌صورت لحظه‌ای

این اقدامات باعث می‌شود تا SIEM شما نه‌فقط لاگ ذخیره کند، بلکه به یک سیستم تشخیص و پاسخ به تهدیدات فعال تبدیل شود.

۵. تنظیم هشدارهای Real-Time و داشبوردها

برای کاهش زمان پاسخ (MTTR) و بهبود توان تشخیص تهدیدات، تنظیم هشدارها و داشبوردهای مناسب بسیار مهم است:

✔️ تعریف هشدارهایی برای رویدادهای حیاتی مثل تلاش‌های ورود ناموفق مکرر، ارتقاء دسترسی، یا رفتارهای غیر‌عادی در شبکه.

✔️ ایجاد داشبوردهای کاملاً سفارشی بر اساس نیازهای عملیاتی

✔️ استفاده از پایگاه‌های داده شتاب‌دهنده برای جستجوهای سریع‌تر و کارآمدتر

این هشدارها کمک می‌کنند تا تیم‌های پاسخ به حادثه در سریع‌ترین زمان ممکن به رخدادهای امنیتی واکنش نشان دهند.

۶. پشتیبان‌گیری منظم و ممیزی تنظیمات

بدون پشتیبان‌گیری و بررسی دقیق تغییرات در پیکربندی، بازسازی سیستم بعد از خرابی یا نفوذ دشوار خواهد بود:

✔️ پشتیبان‌گیری منظم از پیکربندی‌ها و داده‌های Splunk

✔️ فعال کردن Audit Logs برای ثبت تغییرات مهم و فعالیت‌های کاربری

✔️ ادغام با ابزارهای مدیریت پیکربندی (Config Management) برای کنترل نسخه

ثبت و بررسی تغییرات باعث می‌شود تا انحرافات غیر‌منتظره در پیکربندی سریع‌تر شناسایی شوند.

مقالات مرتبط: انواع لایسنس UBA برای Splunk ES | راهنمای جامع انتخاب، مزایا و نکات کلیدی

پیشنهادات تکمیلی برای تقویت اثربخشی Splunk در برابر حملات پیشرفته

Splunk به‌تنهایی یک SIEM قدرتمند است، اما در برابر تهدیدات امروزی به‌ویژه حملات APT، Living-off-the-Land  و حملات کم‌سر‌و‌صدا باید در قالب یک معماری دفاعی چندلایه (Defense-in-Depth) استفاده شود. در ادامه، مهم‌ترین پیشنهادات عملی برای افزایش اثرگذاری Splunk ارائه می‌شود.

۱. ترکیب Splunk با EDR، از لاگ‌محوری تا رفتارمحوری

یکی از ضعف‌های SIEM به‌تنهایی، وابستگی شدید به لاگ است. اینجاست که EDR  نقش حیاتی پیدا می‌کند.

مزیت ترکیب Splunk + EDR:

✔️ Splunk : همبستگی، دید کلان، تحلیل تاریخی

✔️ EDR : کشف رفتار مشکوک، Memory Anomaly، Process Injection، LOLBins

پیشنهاد عملی:

❗️ ارسال Telemetry کامل EDR (Process, Command-Line, Parent-Child, Memory Events) به Splunk

❗️ استفاده از EDR به‌عنوان منبع کشف (Detection Source) و Splunk به‌عنوان مرکز تصمیم‌گیری (Decision Engine)

❗️ ساخت Correlation Searchهایی که لاگ EDR + AD + Network را همزمان تحلیل کنند

📌  نتیجه: کشف حملاتی که هیچ IOC مشخصی ندارند.

2. استفاده از NDR / Network Telemetry در کنار Splunk

بسیاری از حملات پیشرفته در لایه شبکه قابل مشاهده‌اند، نه Endpoint .

پیشنهاد:

✔️ ارسال NetFlow / Zeek / Firewall Logs به Splunk

✔️ تحلیل Beaconing، DNS Tunneling، Lateral Movement

✔️ Correlate Network Behavior با EDR Events

📌  نتیجه: دید ۳۶۰ درجه روی Kill Chain .

3. استفاده از Splunk SOAR برای پاسخ خودکار به رخدادها

در بسیاری از سازمان‌ها، Splunk  تهدید را کشف می‌کند اما پاسخ با تأخیر انسانی انجام می‌شود.

Splunk SOAR  چه کمکی می‌کند؟

✔️ اجرای Playbook خودکار (Block IP، Disable User، Isolate Endpoint)

✔️ کاهش MTTR

✔️ استانداردسازی واکنش تیم SOC

سناریوی نمونه:

Correlation Search  : تشخیص Credential Abuse
SOAR  : غیرفعال‌سازی کاربر در AD + ایزوله کردن Endpoint در EDR

📌  نتیجه: تبدیل SIEM از ابزار مانیتورینگ به ابزار عملیاتی

4. تغذیه Splunk با Threat Intelligence

بخش زیادی از Threat Feedهای بین‌المللی، تهدیدات فعال علیه ایران را پوشش نمی‌دهند.

پیشنهادها:

✔️ ساخت Threat Feed داخلی از Incidentهای قبلی سازمان

✔️ نگهداری IOCهای مشاهده‌شده در حملات واقعی داخل کشور

✔️ استفاده از Context به‌جای IOC خام (TTP-based Detection)

📌  تمرکز روی MITRE ATT&CK Techniques  به‌جای IP و Hash .

5. هم‌راستاسازی Splunk با Threat Hunting

Splunk  نباید فقط Alert Producer باشد. باید ابزار Hunting باشد.

اقدامات پیشنهادی:

✔️ طراحی Queryهای Hypothesis-Driven

✔️ ذخیره نتایج Hunting به‌عنوان Detection Content

✔️ استفاده از EDR + Windows Events + DNS Logs در Hunting

📌  مثال Hypothesis:

اگر مهاجم دسترسی اولیه گرفته باشد، باید رفتار غیرعادی در Parent-Child Process ببینم

۶. تغییر نگاه:  Splunk ابزار واکنش نیست، ابزار «کشف» است

یکی از اشتباهات رایج این است که Splunk را ابزار واکنش بدانیم.

نگاه صحیح:

✔️ Splunk = Detection & Visibility

✔️ EDR = Containment & Response

✔️ SOAR = Orchestration

این تفکیک باعث طراحی معماری امنیتی بالغ‌تر می‌شود.

خرید لایسنس اسپلانک از ستاره امنیت

نتیجه‌گیری

پیاده‌سازی Splunk به‌عنوان یک SIEM قوی می‌تواند نقش بسیار موثری در جلوگیری از حملات سایبری داشته باشد، اما این فقط زمانی محقق می‌شود که پیکربندی آن امن، دقیق و حرفه‌ای باشد. از مدیریت دسترسی‌ها تا رمزنگاری ارتباطات، از جمع‌آوری داده‌های جامع تا تنظیم هشدارها و تحلیل تهدیدات. هر بخش باید به‌طور اصولی طراحی و اجرا شود.

برای مقابله با تهدیدات سایبری پیشرفته در ایران، Splunk  باید در قلب یک اکوسیستم امنیتی قرار گیرد، نه در حاشیه.
ترکیب هوشمندانه Splunk با EDR، SOAR، Threat Intelligence و Hunting، آن را از یک SIEM کلاسیک به یک پلتفرم دفاع فعال تبدیل می‌کند.